Kunstroute door Lewenborg.

Kunstenaar Jeroen Doorenweerd (1962) wilde iets maken van gebruikte materialen, zodat zijn ontwerp duurzaam zou zijn. Voor het maken van Wal/Schip Interface gebruikte hij daarom een zes meter lang bunschip uit 1926: een vissersboot die lange tijd werd gebruikt om paling te vissen. Hij ontdeed het schip van alle details en spoot het in één kleur. Aan de achterkant van de boot construeerde hij een soort staartvin, die het schip op een elegante manier met ‘de wal’ verbindt. 

In het voorjaar van 2025 is het kunstwerk gerestaureerd. De door de kunstenaar opgegeven kleurcode bleek meer oranje uit te pakken dan de oorspronkelijke kleur. Doorenweerd gaf het werk daarom als bijnaam De Oranje Lewe, een verwijzing naar Lewenborg en de oranjegekte tijdens Koningsdag en grote voetbalevenementen. 

De Ark van Lewenborg past naadloos binnen de wijk, waar alles refereert aan scheepvaart. Dit werk is gemaakt door kunstenaar Maria Koijck (1965) samen met kinderen van basisscholen uit de buurt ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van Lewenborg. Kenmerkend voor Koijcks kunst is het gebruik van afval en restmaterialen, waaruit ook de Ark is opgebouwd.

Het kunstwerk bestaat uit een sokkel met fietsonderdelen van bewoners, een ark met zelfportretten van kinderen die meededen aan schoonmaakacties, en een stuurhut die verwijst naar de borg van de familie Lewe. Zo is het een kunstwerk voor én van de wijk.

In een vierhonderd meter lange, kaarsrechte rij zijn wilgen aan één kant van een lange sloot geplant. In het water staan pijlers met metalen draden die de bomen tijdens hun groei kromtrekken. Het kunstwerk is ontworpen door de Amerikaanse danser en choreograaf William Forsythe (1949) en dat zie je terug in het ontwerp: de bomen zijn als dansende lichamen, die gevormd en vervormd worden. Tegelijkertijd verwijst het ontwerp naar vroeger: toen pasten Groninger scheepsbouwers namelijk dezelfde methode van kromtrekking toe, om zo voor de ‘ribbenkast’ van een schip het hout de juiste kromming voor de spanten te geven. 

Dit kunstwerk in de vijver van het Bevrijdingsbos is, net als het bos zelf, een eerbetoon aan de Canadezen die Groningen in 1945 bevrijdden. Het vier meter hoge esdoornblad van cortenstaal bevat 43 gaten voor de gesneuvelde Canadezen, en vredesduiven als symbool van vrede. Het herfstkleurige, gescheurde blad verwijst naar de oorlog, de nerven in het blad verwijzen naar toekomstige generaties die de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding levend moeten houden.

In de vorm van de vijver zie je ook het esdoornblad, hét symbool van Canada, terug. Het Bevrijdingsbos bestaat bijna geheel uit 30.000 Canadese esdoorns.

Freedom is Fluid is een bronzen esdoornstronk in het Bevrijdingsbos, ontworpen door het kunstenaarsduo Paul&Albert — Paul Mulder (1979) en Albert Buring (1977). Een ‘stille vorm’ tussen duizenden levende bomen. Het werk gaat over vrijheid. In het hart van de stronk is een datum opgenomen: 16 april 1945 – een historisch ankerpunt, het moment waarop vrijheid opnieuw werd verkregen. Rondom deze datum worden de jaarringen naar buiten toe steeds grilliger van vorm. Zo verbeeldt het werk hoe vrijheid zich door de tijd heen ontwikkelt. 

Freedom is Fluid markeerde niet alleen het einde van het herdenkingsjaar 80 jaar vrijheid Groningen in 2025, maar ook het begin van een blijvende dialoog over wat vrijheid betekent. 

Deze gladde, witte bol van kunstenaar Frans Peeters (1925-2006) wordt door een diepe inkeping als het ware opengespleten. De eenvoudige vorm staat centraal, de witte kleur en het gebruik van polyester versterken het beeld.

De bol was in 1968 voor het eerst te zien tijdens de beeldenmanifestatie En plein public in het Coendersborgpark in Helpman. Na aankoop door de gemeente stond het kunstwerk jarenlang in de tuin van het (oude) Groninger Museum aan de Praediniussingel. Sinds 2000 staat het hier in de wijk Drielanden bij Lewenborg, waar het nog altijd een opvallende verschijning is.

Dit witmarmeren kunstwerk valt op door zijn vloeiende ovale vormen. Wie het heeft gemaakt en wanneer het is ontstaan, is onbekend. Ook een titel heeft het beeld nooit gekregen, alleen een bijnaam: de witte Madonna.

Het beeld is destijds door de gemeente Groningen aangekocht via de Beeldende Kunstenaars Regeling (BKR). De BKR was een landelijke inkomensvoorziening voor kunstenaars van 1949-1987. Kunstenaars die niet van hun werk konden leven, kregen een inkomen in ruil voor kunstwerken. 

In 2008 kreeg het kunstwerk dankzij een initiatief van de werkgroep Kunst in Lewenborg een prominente plek op een hoge sokkel in Lewenborg-Noord. 

Dit bijna tien meter hoge kunstwerk speelt met vorm en verbinding. Het bestaat uit drie onderdelen die samen één geheel vormen: een opvallend blauw, puntvormig dak van plexiglas op het schoolgebouw en twee cortenstalen pilaren op het schoolplein. De kenmerkende puntvorm keert in alle drie de elementen terug en verbindt gebouw en plein op een speelse manier. 

Het kunstwerk werd in 1993 ontworpen door Marja van Elsberg (1942) en Ireen Draaijers (1942) in opdracht van het Alfa-college.

Het kunstwerk Wereldplek van Michiel Kluiters (1971) bestaat uit grote en kleine krukken. Drie enorme krukken dienen als afdak; de twaalf kleinere daaromheen zijn bedoeld om op te zitten. Binnen een straal van circa tien meter rondom het centrum van iedere grote kruk kunnen leerlingen met een mobiele telefoon of laptop gebruikmaken van de wifi-hotspot die erin verwerkt zit. Ook zitten er in de krukken een speaker en vier interactieve functies – muziek uitwisselen, chatten, internetten en het laatste nieuws lezen. Iedere kruk wisselt van tijd tot tijd van functie; er staat dus steeds een van de functies in de wacht. 

Wie de speeltuin aan de Vooronder in Lewenborg bezoekt, kan er bijna niet omheen: een kleurrijke muurschildering van kunstenaar Stijn Valentijn (1997) springt direct in het oog. Het werk van deze Groninger kunstenaar kenmerkt zich door felle kleuren en krachtige contouren.

Valentijn werkt bij voorkeur intuïtief en begon dan ook zonder vast omlijnd plan. Gaten in de stenen muur brachten hem op een idee: hij zag er mondjes in. Zo ontstonden speelse portretten die de culturele diversiteit van de wijk weerspiegelen. Valentijns schildering sluit goed aan bij de omgeving door kleuren te gebruiken die er al te vinden zijn zoals het rood van de kozijnen, het groen van de speeltoestellen en het geel van de wipkip. Dit maakt de schildering een met de plek, terwijl het toch een opvallende, vrolijke noot toevoegt. Ook de ‘betonbiggen’, die voorkomen dat automobilisten de hoek afsnijden, kregen een kleurrijk jasje. Kinderen uit de buurt schilderden deze samen met Valentijn. Zo werd het een kunstwerk van en voor de buurt. Een plek die uitnodigt tot samen buitenspelen en verbinding.

In de muur van het Vensterhuis van Lewenborg is een kunstwerk van George van der Wagt (1921-2007) verwerkt: een betonnen wand met drie abstracte reliëfs. Gebogen en rechte lijnen, ovale en rechthoekige vormen, holtes en uitstulpingen wisselen elkaar speels af. Door het spel van licht en schaduw komt het kunstwerk tot leven en vormt het een levendig contrast met de strakke architectuur van het gebouw.

Van der Wagt maakte het kunstwerk in 1969 in opdracht van het schoolbestuur van de technische school aan de Dierenriemstraat in Paddepoel. Toen het schoolgebouw dreigde te worden gesloopt, schonk eigenaar Trebbe Bouw het kunstwerk aan de gemeente. In overleg met het CBK Groningen (nu Kunstpunt Groningen), woningcorporatie In (nu Lefier) en de kunstenaar kreeg het werk in 2008 een nieuwe plek in het Vensterhuis.

Het Vensterhuis is in 2006 ontworpen door WAL architecten uit Groningen. De architect gaf de betonnen wand een prominente plaats in de gevel op de eerste verdieping, vlakbij de hoofdingang.

De achtergevel van Wijkcentrum Het Dok is opgesierd door een muurschildering waarin speelse 3D-getekende vormen worden gecombineerd met fladderende vlinders rond blauwkleurige bloemen en een honingraat. Het kunstwerk is gemaakt door Michel Velt (1986), die bekendstaat om zijn straatkunst en gigantische installaties.

Velt begon al op jonge leeftijd met graffiti. Op kunstacademie Minerva leerde hij schilderen en raakte hij geïnspireerd door de kunst uit de periode van de jugendstil. Deze kunststroming ontstond rond 1890 en beoogde door middel van kunst een mooiere wereld en betere samenleving te realiseren. Kenmerkend is de toepassing van sierlijke elementen, waarvoor de inspiratie uit de natuur werd gehaald. Bloemen- en dierenmotieven zijn een veel voorkomend thema. De missie van Velt sluit aan bij de vroegere kunstenaars van de jugendstil: de wereld door middel van kunst mooier maken.

Zijn kleurrijke schilderingen zijn in diverse (wereld)steden te zien, waaronder Londen, New York en Berlijn.

Deze sculptuur van hardsteen, gemaakt door Harm Blanken (1943), toont een ineengedoken vrouw die haar gezicht verbergt in haar armen. De houding roept gevoelens op van verdriet, kwetsbaarheid en onderdrukking.

De titel verwijst naar het controversiële lied Woman Is the Nigger of the World uit 1972 van John Lennon en Yoko Ono, dat aandacht vroeg voor de wereldwijde achterstelling van vrouwen. Na verschillende locaties en een periode in opslag kreeg het in maart 2025, op initiatief van de werkgroep Kunst in Lewenborg, een nieuwe plek bij Het Dok.