Hier een cookie tekst met verwijzing naar de cookies pagina.

Naar inhoud

‘Wat gebeurt er met mijn kunst als ik er niet meer ben?’ Loes Heebink dacht erover na

Loes Heebink (Utrecht, 1955) maakt objecten, foto’s en video’s die verbonden zijn aan specifieke locaties. Ze gebruikt ook elementen als poëzie, water, geluid en licht. In Groningen zijn onder meer de Bus-stops in de Oosterstraat en Gelkingestraat (1996) en de (F)luisterbank in de Oosterparkwijk (2013) van haar te zien. Toen in 2021 kort na de opening van een tentoonstelling een collega-kunstenaar overleed, vroeg ze zich af wat er met je werk gebeurt als nalatenschap. Ze vertelde daarover bij de eerste themabijeenkomst van het nieuwe expertise- en onderzoeksprogramma Veldwerk van Kunstpunt.

1 . Kun je iets vertellen over je eigen werk?

“Mijn werk is site specific, ik zoek verbinding met een plek. Ik vind onzichtbare processen fascinerend, ik wil die zichtbaar maken. Ik wil iets benoemen en verbeelden wat op die plek aanwezig is en niet direct opvalt: de atmosfeer of een verhaal dat er rondgaat. In 2018-2019 werd ik gevraagd een kunstwerk te maken voor het jachtslot Schloss Clemenswerth in Sögel. Het had te maken met de jacht, maar ook met luisteren en kijken naar de dieren in de natuur, om ervan te leren en ook over jezelf te leren. Van plexiglas maakte ik drie dieren die voor de jacht gebruikt worden: een paard, een hond en een valk, die sneller kunnen lopen, beter ruiken en kijken dan de mens. Ze stonden in een ovale afbakening. Als je er dichterbij kwam, hoorde je een soundscape van hoefgetrappel, geblaf en gekrijs. Door het helder transparante materiaal zag je de dieren soms wel, soms niet en zag je de omgeving weerspiegelen of jezelf. Er was een constante beweging van jezelf naar het kunstwerk, tussen zichtbaar en onzichtbaar in, tussen hoorbaar en onhoorbaar.”

“Soms geef ik toestemming om een werk weg te halen met als voorwaarde dat er op diezelfde plaats weer een kunstopdracht komt voor een andere kunstenaar.”

2. Wanneer ben je voor het eerst gaan nadenken over nalatenschap van een kunstenaar en hoe verwerk je dat in je eigen werk?

“Na de tentoonstelling in Duitsland deed ik met hetzelfde werk mee aan de expositie Contrast in Beeldentuin De Havixhorst, vlakbij Meppel, samen met twee andere kunstenaars. Een was in 2019 overleden, een week na de opening overleed een tweede. Toen was ik opeens de enige nog levende. Als je nog kunt nadenken over wat er met je werk gebeurt na je dood, voel je een soort verantwoordelijkheid naar je omgeving toe, je erfgenamen, maar ook maatschappelijk gezien. Wat gebeurt er met het materiaal? Heeft het werk nog verbinding met de plek als deze een andere functie krijgt? De Bus-stops in Groningen zijn al twee keer aangepast. Soms verandert de infrastructuur zodanig, dat ik toestemming geef om het werk weg te halen met als voorwaarde dat er op diezelfde plaats weer een kunstopdracht komt voor een andere kunstenaar. De Fluisteraars heb ik zelf vernietigd, daar is een film van gemaakt die in 2023 in première ging. Het residu, ik noem het plexi-as, ga ik in een pelgrimage terugbrengen naar de producent in Milaan. Zo wordt het weer opgenomen in de cyclus van de productieketen.”

3. Hoe zouden andere kunstenaars hier mee om moeten gaan?

“Er zijn zoveel verschillende manieren van werken. Voor de een mag alles vernietigd worden, anderen willen een overzicht in een catalogus, eigen museum, eigen stichting. Je moet als kunstenaar wel proactief zijn, als er bijvoorbeeld iets van je werk dreigt te verdwijnen, om samen een nieuwe oplossing te bedenken. Op de eerste bijeenkomst in Kunstpunt werden als werkvorm gesprekken gevoerd tussen twee kunstenaars. Dat vind ik een mooie vorm. Dergelijke gesprekken kunnen op video, in korte interviews, worden samengevat en dan als handvat dienen voor andere kunstenaars, om na te denken over de eigen nalatenschap.”

Over Veldwerk

Veldwerk is een nieuw expertise- en onderzoeksprogramma van Kunstpunt waarin professionals uit het kunstenwerkveld samenkomen om concrete vragen rond het kunstenaarschap en kunst in de publieke ruimte te bespreken, te verdiepen en te vertalen naar de praktijk. Het eerste thema binnen Veldwerk is nalatenschap.  Kijk voor meer informatie op kunstpuntgroningen.nl/veldwerk

✍️: Steven Kolsteren
📸: Casper Maas

Dit artikel verscheen eerder in KUNST. magazine #4 (p. 25).